Ouders en opvoeders

Elk kind ontwikkelt zich in eigen tempo. Hier vind je kennis en handvatten om het zindelijk worden van je kind met vertrouwen te begeleiden. 

De kracht van ontspanning

Zindelijk worden is iets dat je moet leren. Leren gaat het gemakkelijkst als je ontspannen bent en lekker in je vel zit. Dit geldt, net zoals voor je kind, ook voor jullie als ouders opvoeders. Voor jezelf zorgen tijdens het proces van zindelijkheidstraining is daarom heel belangrijk. Wanneer jij ontspannen bent, lukt het jouw kind ook beter om te ontspannen.

Laten we samen gaan ontdekken wat werkt voor jou en je kind!

Aandrang tijdens het eten

Samuel (4 jaar oud) moet tijdens het eten altijd naar het toilet. Hoe dit kan en wat Monica als moeder kan doen om dit voor te zijn vertelt onze urotherapeut Annemarie in deze video.

Af en toe e‌en ongelukje

Boris wordt bijna 4 jaar en gaat binnenkort naar de basisschool. Soms heeft hij nog wel een ongelukje. Jeugdverpleegkundige Rianne vertelt in deze video wat Maarten het beste kan doen om Boris te begeleiden naar zindelijkheid.

Wat is dat eigenlijk: zindelijk zijn?

Veel mensen denken meteen aan een droge dag en een schone broek. Logisch… maar klopt het wel? Zindelijk zijn gaat eigenlijk over iets anders: Over het herkennen van seintjes van je lichaam. En… weten wat je dan moet doen. Hoe dat precies werkt, legt kinderarts Michel je uit in deze video.

Wat is de juiste toilethouding?

Monica vraagt zich af wat voor haar zoontje de beste toilethouding is. Rianne vertelt in deze video wat Maarten vooral kan doen om fijn op het toilet te zitten, ontspannen en stevig.

Wan‌ne‌er zoek je hulp?

Zindelijkheidsproblematiek; om aan de bel te trekken als zindelijkheid anders loopt? Kinderarts Annemieke vertelt er in deze video meer over.

Toe aan zindelijkheidstraining?

Samuel komt steeds vaker met vragen over het toilet. Hoe weet Monica of hij toe is aan zindelijkheidstraining? Kinderarts Annemieke geeft in deze video antwoord op die vraag.

Stress en zindelijkheid?

Zindelijkheidstraining vraagt geduld, volhouden en consequent blijven van je. Om je kind fijn te begeleiden bij de zindelijkheidstraining is het van belang dat jij ontspannen bent. Dat helpt enorm om je kind ook ontspannen te laten zijn. Hoe dat precies zit legt kinderarts Michel jullie in het volgende filmpje uit.

Hygiene aanleren rondom zindelijkheid

Wat moet je weten als het gaat om hygiëne rondom zindelijkheid en waar moet je allemaal om denken?

Praatjesmakers

Wat gaat er nu gebeuren? Samen over plas en poep praten.

Veelgestelde vragen

Heb je vragen over zindelijk worden? Je bent niet de enige. Hier vind je heldere antwoorden en praktische uitleg die je verder helpen.

Een luierbroekje kan handig zijn als tussenstap, bijvoorbeeld onderweg, tijdens een spannend moment of wanneer je kind nog net niet helemaal zeker is. Gebruik het liever niet als standaardoplossing wanneer je kind al goed signalen voelt. Dan kan een onderbroek juist helpen om beter te merken wat er gebeurt. Zie het luierbroekje dus als hulpmiddel, niet als stap terug.

Je kunt wel te veel druk erop leggen, maar je kunt bijna niet te vroeg op een speelse manier kennismaken. Vanaf jonge leeftijd mag je al praten over plassen en poepen, samen boekjes lezen of het potje zichtbaar neerzetten. Echt oefenen werkt vooral als je kind signalen laat zien, zoals interesse in de wc, aangeven dat de luier nat is of eenvoudige uitleg begrijpen.

 

Maak de wc eerst veilig en voorspelbaar. Gebruik een brilverkleiner en voetenbankje, blijf erbij en laat je kind kort zitten zonder druk dat er iets “moet” komen. Soms helpt starten op een potje beter. Praat luchtig over plassen en poepen, lees een boekje of laat een knuffel voordoen hoe het werkt. Kleine stapjes zijn hier belangrijker dan snel resultaat.

Bereid je praktisch voor: neem extra kleding mee, zoek bij aankomst alvast waar de wc is en laat je kind vooraf even plassen. Moet je kind onderweg? Dan geldt: aandrang heeft voorrang. Door serieus te reageren op het seintje, leert je kind vertrouwen op het eigen lichaam. Een ongelukje is geen mislukking, maar onderdeel van oefenen.

Belonen mag, als je het inzet voor het leerproces. Beloon dus niet alleen een droge broek, maar vooral het voelen, aangeven, proberen en rustig zitten. Een compliment, high five, sticker of samen iets leuks doen werkt vaak beter dan grote cadeaus. Zo leert je kind: “Ik voel mijn lichaam en ik mag oefenen.”

Zoek hulp als je kind pijn heeft bij plassen of poepen, hard perst, bloed in de urine heeft, vaak hele harde poep heeft, veel buikpijn heeft, opvallend vaak of juist weinig plast, of als er na langere tijd oefenen geen vooruitgang komt. Ook bij veel zorgen of terugkerende problemen is het verstandig om contact op te nemen met de jeugdgezondheidszorg of huisarts.

Sluit aan bij wat haar interesse wekt. Misschien vindt ze zelf doen leuk, wil ze een mooie onderbroek kiezen of helpt het om een knuffel eerst op het potje te zetten. Geef complimenten voor kleine stappen: voelen, zeggen, zitten, proberen. Vermijd druk of strijd. Hoe meer vertrouwen en eigen regie ze voelt, hoe groter de kans dat ze mee wil doen.

Signalen zijn bijvoorbeeld: interesse in de wc of het potje, aangeven dat de luier nat of vies is, even droog blijven, zelf dingen willen doen, eenvoudige uitleg begrijpen of zich terugtrekken om te plassen of poepen. Je kind hoeft niet alle signalen te laten zien. Eén of meerdere signalen kunnen al genoeg zijn om rustig te starten met ontdekken.

Dat verschilt per kind. Sommige kinderen maken in korte tijd grote stappen, andere kinderen hebben weken of maanden nodig. Zindelijk worden is geen wedstrijd, maar een leerproces. Intensief oefenen kan helpen als je kind eraan toe is en jullie rust hebben. Maar lukt het niet? Dan mag je pauzeren en opnieuw letten op de signalen van je kind. En wanneer je ziet dat je kind weer signalen geeft, dan kun je weer opnieuw proberen.

Een terugval hoort erbij. Vaak gebeurt het bij spanning, ziekte, veranderingen of wanneer je kind druk bezig is met een andere ontwikkeling. Reageer rustig en pak de basis weer op: vaste wc-momenten, complimenten voor proberen en geen straf bij ongelukjes. Kijk ook of er iets speelt, zoals angst, harde ontlasting of te weinig drinken.

Maak het onderwerp normaal en luchtig, zonder er druk op te leggen. Zet het potje zichtbaar neer, lees boekjes, laat je kind meekijken wanneer groepsgenootjes gaan of laat een knuffel oefenen. Vraag niet steeds: “Moet je plassen?”, maar benoem wat je ziet: “Volgens mij voel je iets.” Blijft je kind zich verzetten? Dan is pauzeren vaak beter dan doorduwen.

Begin met interesse wekken: praten, boekjes lezen en het potje laten zien. Daarna kun je vaste oefenmomenten kiezen, bijvoorbeeld na het eten of drinken. Help je kind goed te zitten, houd het oefenmoment kort en ontspannen. Heb aandacht voor kleine stappen, bijvoorbeeld door deze te vieren. Gaat dit steeds beter? Dan kan de luier overdag vaker uit en groeit je kind stap voor stap naar zindelijkheid.

Wacht tot je kind overdag goed zindelijk is en meerdere nachten achter elkaar wakker wordt met een droge luier. Laat je kind voor het slapengaan nog even plassen en maak er geen strijd van als het nog niet lukt. Nachtzindelijkheid komt vaak later dan zindelijkheid overdag, omdat je kind ook tijdens slaap het blaassignaal moet leren herkennen.

Begin rustig. Laat je kind voor het slapen plassen, zorg overdag voor voldoende drinken en let op goed poepen. Een matrasbeschermer en extra pyjama geven rust. Is de luier meerdere nachten achter elkaar droog? Dan kun je proberen zonder luier te slapen. Lukt dat nog niet, blijf positief. Bedplassen komt veel voor en gaat vaak vanzelf over.

Zie dit als een tussenstap: je kind zoekt veiligheid. Begin waar het lukt. Eerst met broek en luier op het potje, daarna met broek uit, daarna luier losser of open, en pas later zonder luier. Je kunt ook samen de poep uit de luier in de wc doen en uitzwaaien. Zo leert je kind stap voor stap dat poep in het potje of de wc hoort.
Heb je nog vragen?

Neem gerust contact met ons op.

"Samen leren, delen en ondersteunen”

Ontvang tips, herkenning en nieuwe inzichten