Wanneer de WC je grootste nachtmerrie is geworden

Praktische inzichten, pedagogisch onderbouwde kennis en toepasbare handvatten voor in de dagelijkse praktijk.
Je bent op zoek naar informatie over zindelijkheidstraining en de ontwikkeling van kinderen op dit vlak. Je wilt als professional weten wat je op dit gebied kunt betekenen voor kinderen in jouw groep of klas. In de filmpjes op deze pagina kun je veel antwoorden op jouw vragen vinden.
Tip: download vooral ook de poster met 10 gouden regels voor professionals die je vindt op de Tips & Tricks pagina.
De meeste kinderen worden zindelijk voor plassen en poepen tussen hun tweede en hun vierde levensjaar. Wanneer ouders thuis met zindelijkheidstraining bezig zijn, helpt het wanneer zij zich gesteund voelen door andere belangrijke mensen om hun kind heen. Als op elke plek waar een kind vaak is dezelfde afspraken en rituelen zijn en dezelfde taal wordt gesproken, helpt dat enorm.
Marieke werkt op een basisschool in Assen. De kinderen mogen zonder te vragen altijd naar de WC. Is dit goed of is het beter om ze aan te leren dat ze even moeten wachten?
In de klas kan het erg hectisch zijn. Soms vindt Marieke het lastig om in deze hectiek om te gaan met een leerling die nog niet zindelijk is. Ambulant hulpverlener Helen Glastra geeft in deze video een paar handige tips.
Hoe zorg je ervoor dat kinderen zo prettig mogelijk naar de WC kunnen gaan? Is er een aanpassing in de inrichting mogelijk of zijn er nuttige hulpmiddelen? Rianne vertelt je er alles over.
Waar moet je als leerkracht op letten als het gaat om hygiëne en toiletgang op school?
Als we ouders vragen hoe het poepen en plassen bij hun kind gaat, krijgen we vaak antwoorden in de trant van: ‘Dat gaat wel goed, is helemaal geen probleem’. Hier ligt een kans. Urotherapeut Annemarie Wilkens vertelt je er meer over.
Goede samenwerking rondom het thema zindelijkheid en zindelijksproblematiek is belangrijk. Voor de gemeente Assen hebben we een stroomdiagram uitgewerkt. Dit helpt jou om te weten welke stappen je als ouder, of als professional, kunt nemen bij vragen rondom dit thema. Woon je in een andere regio, dan kan de route anders lopen. Ons advies is dan: Neem contact op met de jeugdgezondheidszorg in jouw eigen gemeente. Klik op het stroomdiagram om deze te vergroten.
JV = Jeugdverpleegkundige
JMW, VE, YOOP = Dit geldt specifiek voor Assen, andere gemeenten hebben hun eigen ketenpartners
Leer alles over zindelijkheid in je eigen tempo met duidelijke, medisch-pedagogisch onderbouwde lessen.
Heb je vragen over zindelijk worden? Hier vind je heldere antwoorden en praktische uitleg die je verder helpen.

Neem gerust contact met ons op.
Het is helpend om de dialoog aan te gaan met ouders in een zo’n vroeg mogelijk stadium. Denken jullie hetzelfde over de inrichting en uitvoering van de zindelijkheidstraining? Door dit vroegtijdig te bespreken organiseren jullie gezamenlijkheid die helpend is bij de training.
Het kan ook helpend zijn een keer een ouderavond te organiseren in een vroeg stadium.
Veroordeel niet, wees geduldig en nieuwsgierig naar hoe ouders kijken naar het zindelijk worden/maken van hun kind. Sluit bij ze aan en onderzoek waar hun bezorgdheid, gedachten en mogelijke angsten liggen. Vanuit een gelijkwaardig nieuwsgierig contact het gesprek aangaan brengt vaak mooie inzichten!
We zien vaker dat kinderen angstig zijn om te poepen op de wc, of het potje, dan om te plassen. Hierom is het belangrijk om zicht te hebben op hoe de ontlasting van het kind eruit ziet. Immers, bij harde en pijnlijke ontlasting is het ook logischer dat je bang wordt om te poepen!
Algemeen draagt ontspanning, veiligheid en voorspelbaarheid bij aan durven door het kind. Gebruik een brilverkleiner en voetenbankje bij de wc, blijf dichtbij en laat het kind kort zitten zonder dat er druk ligt op iets moeten doen. Lees een boekje voor of laat een knuffel bijvoorbeeld voor doen hoe deze op de wc zit. In taal helpt het als je vertelt dat je ziet dat het kind dit kan (“jij zit fijn op de wc”). Kleine stapjes, herhaling en ontspanning zijn hier belangrijker dan het resultaat.
Wat helpt is om in je hele werkwijze het thema op een leuke speelse manier te verwerken. Dus leren hoe kinderen hun lijf goed kunnen voelen, leren ontspannen, boekjes lezen rondom zindelijkheid. Kinderen leren ook van andere kinderen en zo ook het kind dat nog niet zo’n interesse lijkt te hebben.
Observeer het kind goed. Wanneer het kind sterk vermijdend is en niet op andere gebieden, observeer dan verder en vraag ook uit bij ouders. Is er sprake geweest van pijnlijke ontlasting? Kijk goed naar het lijf van het kind; een ontspannen kind heeft ontspannen benen bij het zitten.
Ga zonder oordeel het gesprek aan met ouders. Probeer zowel het kind als de ouders te begrijpen. Zie weerstand niet als weerstand, maar als informatie om verder te onderzoeken; waar zitten ouders hun zorgen, wat gaat er thuis anders dan op school of op de opvang?
Vast toiletrondes kunnen helpend zijn als ondersteuning, maar het is belangrijk aan te sluiten bij het individuele kind. Het doel is om kinderen bewust te maken van hun eigen lichaamssignalen en dat is verschillend per kind. Alles in een ontspannen, positieve benadering is het belangrijkste, waarbij een toiletmoment een leuk moment kan zijn in de groep, waarbij elk kind een eigen ontwikkeling hierin mag doormaken.
Aandrang heeft voorrang. Het negeren van de signalen van een kind in de zindelijkheidsontwikkeling is niet wenselijk. Dus ja het mag. Belangrijk is om te onderzoeken of het echt op aandrang is of dat er vermijding van de eetsituatie speelt. Let daarbij goed op de signalen van het kind.
Meerdere ongelukjes per dag zijn vaak een signaal dat een kind nog ondersteuning nodig heeft in het herkennen van lichaamssignalen, timing of zelfstandigheid. Straf of negatieve aandacht helpt nooit en werkt zelfs averechts. Kijk liever naar mogelijke oorzaken: is het kind te druk in het spel, voelt het de signalen nog niet of heeft het een gespannen lijf? Je wilt vooral niet dat het gaat inwerken op het zelfbeeld van het kind.

Ontvang tips, herkenning en nieuwe inzichten